ၿမိဳခမိ လူမ်ဳိးတုိ႔၏ သမုိင္း (၂)

 ၿမိဳခမိ လူမ်ဳိးတုိ႔၏ဆင္းသက္လာပံု

 အခု အမိန္- ခမိ

 ခု - ခ အမိန္ - မိန္

 မိန္ - မိ ဟူ၍ျဖစ္ပါသည္ 

ထုိအခါ ခမိလူမ်ဳိး၏အဓိပၸယ္မွာလည္း တုိငး္ျပည္ပုိင္နက္ အတြင္း၌ ေသးေကြးမ်ားျပားစြာ ရွင္သန္လုပ္ရွားေနၾကေသာ လူမ်ဳိးဟူ၍ ျဖစ္လာပါသည္ ဤအနက္သည္ ခမိ ဟူေသာအရည္ၫႊန္းခံ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး၏ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ားကုိ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ေသာ ဆီေလွ်ာ္သည့္ အနက္ျဖစ္သည္ဟု ယူဆပါသည္ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္ရွိ ခူမီးမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား၏ ခမိ အဓိပၸယ္ခြင့္ဆုိခ်က္ ႏွင့္ ေယဘုယအားျဖင့္ တူညီသည္ဟုဆုိႏုိင္ပါသည္ ၿမိဳ လူမ်ဳိးတုိ႔၏ ဆင္းသက္လာရာ လမ္းေၾကာင္းကုိ ေလ့လာျပည့္ေသာအခါ ေအာက္ပါအတုိင္းေတြ႕ရပါသည္

                 ဘာသာစကားအရ ၿမိဳလူမ်ဳိးမ်ားသည္ တိဘက္-ျမန္မာ အႏြယ္ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းသုိ႔ တရုပ္ႏုိင္ငံ အေနာက္ေျမာက္ဘက္မွ တစ္ဆင့္ေျမာက္ဘက္သုိ႔ ေရႊ႕လွ်ားလာၿပီး ၄င္းမွတဆင့္ ဝင္ေရာက္လာၾကဟန္ တူပါသည္ အခ်ဳိ႕ပညာရွင္မ်ား၏ အယူအဆအရ ၿမိဳလူမ်ဳိးဟု အမည္တြင္လာမည္ လူစုသည္ မြန္ဂုိေဒသမွတစ္ဆင့္ အေနာက္မဇၥိဳမေဒသသုိ႔ ဟိမဝႏၲာေတာင္တန္းကုိ ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏုိင္ငံႏွင့္ အိႏၵိယႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္းေဒသမ်ား တစ္ေလ်ာက္စုရံုးအေျခခ် ေနထုိင္ခဲၾကဟန္တူပါသည္

ကုိးကားခ်က္ ေမာင္စာေခါင္-ၿမိဳဘာသာစကား-စာ-၁၅ Shafer Robert The Linguistic Relationship of Journal of Mru Burma Research Society vol.xxi 1941.p-60 John Stuart,Burma Though The centuries, London, Kagan Paul Trench Turbner,1910.p-1

                     

 ေရွးက ၿမိဳ တုိ႔ေဒသမွာ ေရရွားပါးသျဖင့္ ဆည္ေရ တာတမံေရ တူးၾကရသည္ အနၵိိယလူမ်ဳိးမ်ားက ထုိတာတမံမ်ားကုိ ဗႏၶရဗန္ ဟုေခၚၾကသည္ ဗႏၵရ=ေမ်ာက္-ဗန္ ဆည္ အဓိပၸယ္မွာ ေမ်ာက္ဆည္ ဟူ၍ျဖစ္သည္ ဗႏၶရဇာတိ-ဗႏၶရဗန္ ဟူေသာ စကားလံုးမ်ားသည္ေရွးက်ေသာ မဇၥွိဳမေဒသသံုး စကားမ်ားျဖစ္ၾကပါသည္ အဓိပၸာယ္မွာ ေမ်ာက္လူမ်ဳိး ေမ်ာက္ဆည္ ဟူ၍ျဖစ္သည္ ေရွးက လူမ်ဳိးတုိ႔သည္အလ်ား(၁၂)ေတာင္အနံ(၁)ခန္႔ရွိေသာေတာင္ရွည္ပုဆုိးကုိဝက္ဆင္ၾကပါသည္

                  ဝက္ဆင္ပံုမွာတစ္စြန္းျဖစ္သာေရွ႕ဆံျမီးကုိ အတုိထား၍ေနာက္တစ္စြန္းကုိ ခါးေတာင္က်ဳိက္ၿပီး ေနာက္ဆံၿမီးကုိအရွည္ထား၍ ဝတ္ဆင္ၾကပါသည္ ဆင္းရဲသားမ်ားသည္ ေနာက္ဆံၿမီးကုိ ေျမႀကီးေပၚမွာတစ္ေတာင္ခန္႔ လူးလိမ့္တြဲေလာင္းၾကေအာင္ ထားတတ္သည္

 ေတာင္မင္းႀကီးျဖစ္လွ်င္ နာက္ဆံၿမီးကုိ(၅)ေတာင္ခန္႔ထား၍ ဝတ္ၾကသည္ ေတာင္မင္းႀကီးျဖစ္လွ်င္ ၿမိဳလူမ်ဳိး (၃)ေယာက္တုိ႔ကအၿမီးကုိေပြ႕မၿပီး လုိက္ၾကရသည္ ထုိကဲ့သုိ႔အၿမီး အရွည္ထားေသာေၾကာင့္ မဇၥီဳမေဒသ(အိႏၵိယလူမ်ဳိး)မ်ားက ဗႏၶရဇတိသည္ ေမ်ာက္မ်ဳိးဟုဆုိျခင္းျဖစ္သည္

                                                                                                   အထက္ပါသံုးသက္ခ်က္ကုိ ခုိင္လံုေစသည့္ အခ်က္တစ္ခုမွာ - ဤေခာတ္တြင္ သမုိင္းမတင္မည္ ေခာတ္ကတည္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ အျခားေဒသမ်ားကဲ့သုိ႔ပင္ ဘီလူးဟု သိေနၾကေသာ ၾသစၾတလြိဳက္ လူမ်ဳိးႏြယ္ဝင္မ်ား ေနထုိင္ခဲ့ဟန္တူခဲ့သည္ ယင္းေရွ႕လူတုိ႔ ေနထုိင္ခဲ့ရာသုိ႔ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးတစ္စုမ်ားသည္ ေျမာက္ဘက္ မဏီပူရေလာက္မွစ၍ ေတာင္ဘက္ ရခုိင္ ကမ္းေျခေဒသအထိ                                                                                                                     ေျမာက္ မွ ေတာင္ဘက္သုိ႔ ကုလားတန္ႏွင့္ ေလးၿမိဳ႕ျမစ္ဝွမ္းမ်ားသုိ႔ ေရႊ႕လ်ားေျပာင္းေရႊ႕                                    သြားလာေနထုိင္ခဲၾကေပသည္

 ေျမာက္မွ ဆင္း လာသူတုိ႔သည္ ပင္လယ္ကုိ ရင္ဆုိင္တုိးရေသာအခါ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ဆီသုိ႔ တစ္ဖန္ေရြ႕ခဲ့ၾကပန္သည္ ဤသုိ႔ျဖင့္ ေရွးေဟာင္းမ်ဳိးတူစုတုိ႔သည္ စစ္တေကာင္းေတာင္တန္းေဒသ (အေရွ႕ပါကစၥတန္)သုိ႔ ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း ေရွးအက်ဆံုးဟု ယူဆရသူတုိ႔မွာ မရုမ်ား သက္မ်ားႏွင့္ ခ်င္းအစုဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္ ၿမိဳ အမည္တြင္လာမည့္ လူမ်ဳိးမ်ားသည္ အေနာက္ မဇၥိဳမေဒသတြင္

ၿမိဳ႕ျပတည္ေထာင္ၿပီး ေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္ဟု ယူဆရပါသည္

မဇၥိဳမေဒသ ၿမိဳ႕ျပႏုိင္ငံမ်ားထဲတြင္ ကုႆဝတီျပည္သည္လည္း တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္ပါသည္ ဤတုိင္းျပည္ကုိ ဘုရင္ဝရဗမၼတူမင္းႀကီး အုပ္စုိးခဲ့သည္ဟု ဆုိပါသည္ ထုိစဥ္က မည္သည့္ လူမ်ဳိးဟုေခၚတြင္သည္ကုိ မသိရပါ သုိ႔ရာတြင္ ယင္းအခ်ိန္ကာလသည္ အေနာက္မဇၥိဳမေဒသ၌ အာရိယဥ္ ယဥ္ေက်းမႈ မထြန္းကားမီ ကာလျဖစ္မည္ဟု ဆုိႏုိင္ဖြယ္ရွိပါသည္ အရိယဥ္ ယဥ္ေက်းမႈ အယူအဆ ကြဲျပားလာမႈေၾကာင့္ အခ်င္းခ်င္းစစ္ တုိက္အႏုိင္ယူၾကသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္ ထုိသုိ႔ စစ္မတ္ျပဳ၍ အႏုိင္အထက္ျပဳၾကေသာ အခ်ိန္တြင္ ကုႆဝတီျပည္ႀကီးကုိလည္း အျခားတစ္ပါးေသာ မင္းမ်ားက စစ္ခင္းေလသည္ ျပည္ႀကီးပ်က္စီး၍ ဘုရင္တုဓမၼတူသည္လည္း ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရေလသည္

  ကုိးကားခ်က္ ေမာင္ေမာင္တူ ၿမိဳလူမ်ဳိးစု လွထြန္းျဖဴ ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ လူမ်ဳိးစုမ်ားအေၾကာင္း ရန္ကုန္စာေပ ပံုႏွိပ္တုိက္ ၁၉၈၀ စာ၂ ေနာင္ကုိးကားလ်င္ လွထြန္းျဖဴ ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိလူမ်ဳိးစာမ်ား အေျချပႏုိင္ငံေရးသမုိင္း အတြဲ(၁)ရန္ကုန္ျမန္မာဆုိရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီ ၁၉၇၀ စာ-၁၉၄ ေနာင္ကုိးကားလ်င္ အေျချပဳျမန္မာႏုိင္ငံေရး သမုိင္းဟုေဖာ္ျပပါသည္ Dr.Daw Thin Kyi Arakanese 

Capital;A Preliminary of their Geographic Siting.JBRS,L 111 ii Dec1970 p4 

 ၿမိဳ လူမ်ဳိးဟု အမည္တြင္လာမည့္ လူစုကုိ မင္းႀကီး၏ သားေတာ္ ေခၚစာပတိ ဉီးေဆာင္ကာ ေျမာက္ဘက္အာသံျပည္သုိ႔ ခုိလံုရန္ထြက္ေျပး လာခဲ့ၾကသည္ ၄င္းအာသံျပည္၌ ေနစဥ္အတြင္း မိမိတုိ႔လူစု မၿပိဳကြဲေစရန္ႏွင့္ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ သားရဲတိစၧာန္မ်ား၏ ရန္မွကာကြယ္ရန္အလုိငွါ ျခံစည္းရုိး(၇)ထပ္ကာရံၿပီး ေနထုိင္ခဲၾကေလသည္ မင္းသားေခၚ စာပတိသည္ မိမိ၏ေနာက္လုိက္ အေပါင္းအပါမ်ား စားဝတ္ေနေရး ခက္ခဲ့လာသည္ကတေၾကာင္း အာသံျပည္တြင္ဆက္လက္ ေနထုိင္ခြင့္မရေတာ့၍ လည္းေကာင္း မိမိ၏လူစုမ်ားကုိ ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာေဒသသုိ႔ ထြက္ခြါ သြားလာခြင့္ျပဳခဲ့ရေလသည္

ဤသည္ကုိ ျခံစည္းရုိးအတြင္းမွ ထြက္ခြါၿပီး အုိးသစ္အိမ္သစ္ ထူေထာင္ျခင္းဟု သတ္မွတ္ခဲ့ၾကေလသည္ လူစုခြဲ၍ အုိးသစ္အိမ္သစ္ ထူေထာင္ရန္လာၾကေသာ လူအမ်ားစုမွာအခ်ဳိ႕က ကုလားတန္ျမစ္ဖ်ား ေဒသမွ အေျခစုိက္ေနထုိင္ခဲ့ၿပီး ယင္းမွျမစ္ရုိးအတုိင္း စုန္ဆင္းလာၾကသည္ အခ်ဳိ႕မႈကား အာသံျပည္ေတာင္ဘက္သုိ႔ အနည္းငယ္ဆင္းလာၿပီး ကလတ္ေခ်ာင္းမွ ဝင္ေရာက္လာၾကေလသည္

အခ်ဳိ႕မွာ ဉႆလင္းေခ်ာင္းမွ ဝင္ေရာက္လာၾကသည္ အခ်ဳိ႕က ေခ်ာင္လက္ေခ်ာင္း အတုိင္းစုန္ဝင္လာၾကသည္ အခ်ဳိ႕မွာ ပလက္ဝႏွင့္မတူပီ နယ္စပ္ရွိ ခန္းလံုးေတာင္သုိ႔ ေရာက္လာၿပီး ဆမီးေခ်ာင္း မီးေခ်ာင္း ရန္ေခ်ာင္းႏွင့္ သရီေခ်ာင္း အတုိင္း စုန္ဆင္းလာၾကသည္ ထုိေဒသတြင္ မ်ားစြာျပားမ်ားေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္ ထုိသုိ႔ကုလားတန္ျမစ္ႏွင့္ ပ်ံ႕နံေနထုိင္ခဲ့ရာ၌ ျမစ္ကမ္တစ္ေလ်ာက္ျဖစ္ေသာ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္ စက္ျပတ္ျပင္ ထက္ဝန္းက်င္ ခ်င္းလက္ဝ ဉႆလင္း လက္ေခ်ာင္း အထက္ဘလုိင္ စသည့္ေဒသ တစ္ဝုိက္တြင္လည္းေကာင္း ဉႆလင္းေခ်ာင္း ဝကိတူေသာင္ ေအာက္ဘလုိင္ ကူဝေဒသမ်ာသုိ႔ ပ်ံ႕နံေနထုိင္ခံ့ၾကေလသည္

 ၿမိဳ လူမ်ဳိးမ်ားသည္ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္သုိ႔ အေစာဆံုးေရာက္ရွိ အေျခခ်ေနထုိင္ခဲ့ၾကေလသည္ ၿမိဳမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားသည္ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္သုိ႔ အေျချပဳပ်ံ႕နံေနထုိင္စဥ္ မင္းသားေခၚစာပတိသည္ ဟုန္ေလာ္အမည္ရွိ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ဆက္လက္ထိမ္းျမွားၿပီး အထက္ဘလုိင္ေဒသတြင္ မင္းအျဖစ္စုိးစံခဲေလသည္ သုိ႔ရာတြင္အထက္ဘလုိင္ေဒသ၌ မည္မွ်ၾကာေအာင္ အေျခခ်ေနထုိင္ခဲ့သည္ကုိမႈ မသိရွိႏုိင္ေခ် ၿမိဳ သင္းႀကီေအာင္လာသည္ မီးဝေအာက္ေဒသ တစ္ခုတြင္ အေျခခ်ေနထုိင္ၿပီး မာရာယု မင္းသားအား ေကာက္ယူေမြးစားႏုိင္ခဲ့ျခင္း ေထာက္လ်င္ပလက္ဝေဒသမွ ကုလားတန္ျမစ္ေအာက္ဘက္သုိ႔ စုန္ဆင္းအေျခခ် ေနထုိင္ခဲ့ၾကၿပီး ဟုယူဆႏုိင္ပါသည္ 

 ကုိးကားခ်က္ လွထြန္းျဖဴ ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ လူမ်ဳိးစု စာ-၂ရ ယင္း စာ၂ရ တုိင္းရင္းရုိးရာ ဓေလ့ထံုးစဥ္မ်ား (ခ်င္း)စာ-၆ရ ေမာင္ေမာင္တူ ၿမိဳလူမ်ဳိးစုလက္ေရးမူ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္ ႏုိင္ငံေရးသမုိင္း ျမန္မာ့ဆုိရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီ ၂၉၇၆ စာ-၁၀ လွထြန္းျဖဴ ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ လူမ်ဳိးစု စာ-၂၈ 

ရခုိင္ရာဇဝင္တုိ႔၏ေဖာ္ျပခ်က္အရ မာရာယုမင္းသားသည္ ပထမဓညဝီကုိ ဘီစီ ၃၃၂၅ ခန္႔က တည္ေထာင္ခဲ့သည္ကုိ ေထာက္လ်င္ ၿမိဳ လူမ်ဳိမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းသုိ႔ စတင္ဝင္ေရာက္ခဲ့သည့္ ကာလမွာ ဘီစီ ၄၀၀၀ မွ ၃၅၀၀ အတြင္း ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ရွိပါသည္ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွ ကုလားတန္ျမစ္ရုိးအတုိင္း ေအာက္ဘက္သုိ႔ စုန္ဆင္းရျခင္းသည္ ေနာက္ပုိင္းမွအျခားေသာလူမ်ဳိးမ်ား တုိးဝင္လာမႈေၾကာင့္လည္းေကာင္း စစ္မက္ျပဳ၍ နယ္ခ်ဲတုိးဝင္လာမႈေၾကာင္းလည္းေကာင္း ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ ျဖစ္သည့္ ေျမညီရာျပန္႔ၿဖိဳးေသာ ေဒသမ်ားသုိ႔ တုိးခ်ဲ႕အေျခစုိက္လုိသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ လည္းေကာင္း ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္

 မတူပီၿမိဳ႕နယ္ ခန္းလံုးေတာင္ေဒသမွ စေဖြေတာင္တန္း ကယက္ေတာင္းတန္း ေဒသမ်ားႏွင့္ ဆမီေခ်ာင္း မီးေခ်ာင္ေဒသမ်ာသုိ႔ စုန္ဆင္းေနထုိင္သူမ်ားသည္ ေနာက္ပုိင္းမွတုိးဝင္လာသည့္ လူမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားကုိ အေတာ္အတန္ခုခံ ႏုိင္ဟန္ရွိပါသည္ ထုိေဒသမ်ား၌ ႏွစ္ရွည္ၾကာစြာ အေျခခ် ေနခဲ့ဟန္တူပါသည္ ယကက္ေတာင္စခန္းတြင္ ၿမိဳ မင္းႀကီး ခုေနာန္တိန္းသည္ ၿမိဳရြာတည္ေထာင္ကာ ျခံစည္းရုိး(ရ)ထပ္ျဖင့္ အခုိင္မာထီးနန္းစုိက္ခဲ့ေၾကာင္း ၿမိဳ မင္းႀကီး ခုေနာန္တိန္း တြင္ ပါစိန္ ပါငန္ ဟူေသာ သားႏွစ္ပါးရွိၿပီး ေက်ာက္ပန္းေတာင္ အနီးပတ္ဝန္းက်င္ တစ္ဝုိက္တြင္ ၿမိဳ႕ရြာတည္ေထာင္ခဲ့ေၾကာင္း ၿမိဳ ေရွ႕လူႀကီးသူမတုိ႔ အစဥ္လာေျပာစကားအရ သိရပါသည္

 ၿမိဳမင္းႀကီး ခုေနာန္တိန္သည္ ရခုိင္ရာဇဝင္မ်ား၌ ၿမိဳမင္းႀကီး ငတိန္ကာ (ငတိန္)ဟူ၍ေဖာ္ျပၾကပါသည္ ရခုိင္ရာဇဝင္လာ ငတိန္၏သားေတာ္ ငန္တန္သည္ သက္ရွင္ဘုရင္ ဝရသိဒၶိ၏ သမီးေတာ္ ကၠဳႏၵမာလာကုိ ခုိးယူၿပီး ထြက္ေျပးခဲ့ေၾကာင္း ၄င္းတုိ႔မွ ေမြးဖြားလာေသာ ငန္ဆႏၵန္ ပလက္ေကာက္ ပကၠစီ ငရကၡိဳက္ ညီအစ္ကုိတုိ႔သည္ အစိမ္စားၾက၍ ေဝသာလီအား ေႏွာက္ယွက္သျဖင့္ မာရယုမင္းသည္ ဉီးရီးေတာ္မ်ားျဖစ္သည့္ ထုိရန္ကုိ ႏုိင္ႏွင္းခဲ့ရေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိပါသည္ စာတန္း၏အထက္တစ္ေနရာတြင္ ေရွးကမဇၨိဳမသားတုိ႔သည္ ၿမိဳ လူမ်ဳိးမ်ားကုိ ေမ်ာက္လူမ်ဳိးဟူ၍ ေခၚေဝၚခဲ့ေၾကာင္းသိရွိႏုိင္ပါသည္

 ေမ်ာက္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အေရးအသားမ်ားကုိ ရခုိင္ရာဇဝင္က်မ္းတုိ႔၌ ေဖာ္ျပျခင္းရွိ/ မရွိ ေလ့လာၾကည့္ေသာအခါ ေအာက္ပါေကာက္ႏုတ္ခ်က္ကုိေတြ႕ရပါသည္ ထုိအခါ ဟိမဝႏၲာေတာင္ဝယ္ ေမ်ာက္ဖုိႏွင့္ ဆက္မ က်င္လည္ၾက၍ ေနထုိင္ၾကစဥ္တြင္ ေလမုန္တုိင္းထန္လ်က္ မုိးသည္းထန္စြာ ရြာသည္ရွိေသာ္ မွီခုိေနၾကေသာ ပေညာင္ပင္ သဖန္းပင္တုိ႔သည္ လဲ၍ ေရထဲသုိ႔က်ၿပီးလ်င္ ကစၧပနဒီျမစ္ညာမွ အစဥ္အတုိင္း ေမ်ာလာသည္ရွိေသာ္ ေသလာဂီရိအမည္ရွိေသာ ေက်ာက္ေတာ္ေတာင္ေျခ ရင္းဝယ္ တင္ေလ၏ ထုိအခါေမ်ာက္ဖုိႏွင့္ဆက္မသည္ ေတာသုိ႔ဝင္၍ ေမြးဖြာေလ၏ ထုိသားသမီးတုိ႔တြင္ အခ်ဳိ႕ကားဘီလူး ျဖစ္သတည္း  အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္၌ ေမ်ာက္ဖုိအျပင္ ဆက္မ ဟူ၍လည္း ပါလာပါသည္

 ေမ်ာက္ဖုိႏွင့္ ဆက္မ တုိ႔ ဆက္ႏြယ္ပတ္သက္မႈအရ ငဆန္ႏၵန္ ဘီလူးျခစ္လာသည္ ကုိးကားခ်က္ အေျချပဳျမန္မာႏုိင္ငံေရး ဘီစီ ၂၆၆၆ ခန္႔ဟုေဖာ္ျပသည္ ေမာင္ေမာင္တူၿမိဳလူမ်ဳိးစု လက္ေရးမူ ညဏ ဓညဝတီသစ္ဟု ေဖာ္ျပပါမည္ ဓညဝတီေအာင္ေဇယ် (ေျမာက္ဉီး)ရကၡပူရ ေၾကးမူက်မ္း စာ၄၆ ထုိဘီလူရန္ေၾကာင့္ ေဝသာလီျပည္ရွင္ ျဗဟၼဒၶိ နတ္ရြာလားရသည့္ အေၾကာင္း ရာဇဝင္အမွတ္အသားမ်ား ရွိပါသည္ ဆက္မ ဟူေသာေဝါဟာရ၏ ရွင္းတန္းကုိရွာၾကည့္ေသာအခါ သက်သာကီဝံသကုိ အိႏၵိယသံဖတ္လ်င္ ဆက္သယ ဆာကိဝံသ္ ဟု အသံထြက္သည္

 သက် ကုိ သက္လူမ်ဳိးတုိ႔၏ အေခၚအားျဖင့္ ဆက္ကယ ဟုေျပာဆုိၾကေလေသာေၾကာင့္ ငါတုိ႔ကား ဆက္လူမ်ဳိး ဟူ၍၄င္း သက္လူမ်ဳိးဟူ၍၄င္း ေခၚရုိးေခၚစဥ္ရွိၾက၏ ဟူ၍ေတြ႕ရပါသည္ တဖန္ သက် ဟူေသာစကားမွာ ျမန္မာအသံျဖစ္၍ အိႏၵိယအသံႏွင့္ဖတ္လ်င္ (ဆက်)ဟူ၍ဖတ္ရပါသည္ ဆက် မွ ဆက္ျခစ္လာ၍ ရခုိင္အသံႏွင့္ ဆက္ ဟူ၍ အသံအနည္းငယ္ေရြးလ်ားလာခဲ့ပါသည္ ယင္းေၾကာင္းလည္း ကၠႏၵမာယုကုိ ဆက္ဟုေျပာရျခင္းျဖစ္ပါသည္ တိရစၧန္မဟုတ္ပါဟူ၍လည္း ေတြ႕ရပါသည္

အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္အရ ေမ်ာက္ဖုိသည္ ၿမိဳ အမ်ဳိးသားျဖစ္လာ၍ ဆက္မသည္ သက္ အမ်ဳိးသမီး ျဖစ္လာပါသည္ ၿမိဳ အမ်ဳိးသားႏွင့္ သက္အမ်ဳိသမီးတုိ႔မွ ေမြးဖြားလာေသာသားသမီး (၃၂)အနက္ အခ်ဳိ႕ကားဘီလူးျဖစ္ေလသည္ဟူေသာ စကား၌ သဘာဝယတိၱအရ စဥ္းစားဖြယ္ ျဖစ္ပါသည္ ထုိအခါ ေမ်ာက္ ႏွင့္ သက္မ ဟူေသာ အယူအဆ၏ အရည္ၫြန္းခံသည့္ လူသား စင္စစ္ျဖစ္ပါလ်က္ ဘီလူးတုိ႔ေမြးဖြားလာရသည္ဆုိေသာ စကားမွာ ေစာဒကတက္စရာျဖစ္ပါသည္

 ထုိ႔ေၾကာင့္ဘီလူး၏ အရည္ၫြန္းခံကုိ ဆက္လက္ရွာေဖြေလ့လာၾကည့္ေသာအခါ ေအာက္ပါအခ်က္ကုိေတြ႕ရပါသည္ ဤေဒသတြင္ သမုိင္းသတင္မည္ ေခာတ္ကတည္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ အျခားေဒသမွာ ကဲ့သုိ႔ပင္ ဘီလူးဟုသိေနၾကေသာ ၾသစၾတလြိဳက္ လူမ်ဳိးႏြယ္ဝင္မ်ား ေနထုိင္ခဲ့ၾကဟန္တူေပသည္ ထုိေၾကာင့္ဘီလူး၏ အရည္ၫြန္းခံသည္ ၾသစၾတလြိဳက္ လူမ်ဳိးႏြယ္ဝင္မ်ား ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟူေသာ အခ်က္ကုိရလာပါသည္

  ရခုိင္ေဝသာလီၿမိဳ႕အား ဖ်က္စီးေနာက္ႏွက္ယွက္ေသာ ရကၡိဳင္ဘီလူးတုိ႔၏ ရန္ဆူးရန္ေျငာင့္ဆုိသည္မွာလည္း ၾသစၾတလြိဳက္ လူမ်ဳိးဝင္တုိ႔၏ ရန္ဆူးရန္ေျငာင့္ဟု ယူဆရန္ျဖစ္လာပါသည္ အထက္ပါယူဆခ်က္မ်ားကုိ ခုိင္လံုေစေသာအေထာက္အထားကုိ ဆက္လက္ရွာေဖြေသာအခါ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ အခ်ဳိ႕ကုိေတြ႕ရပါသည္ ကၠႏၵမမာယု သက်သာကီဝင္ အမ်ဳိးသမီးမွ ေမြးဖြားေသာမာရာယုသည္ အရြယ္ေရာက္လာေသာအခါ ရန္ေျငာင့္ ဟူသမွ်ကုိ သုတ္သင္ရွင္းလင္းရန္ ဓညဝတီ ၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ တည္ေထာင္ဖန္ဆင္း မင္းမူေလ၏

ရန္ဆူးရန္ေျငာင့္မွဘီလူးရန္ျဖစ္သည္ဟု ရာဇဝင္ဆရာမ်ားဆုိၾက၏ သားစိမ္းစား ငါးစိမ္းစားမ်ားျဖစ္ၾကသျဖင့္ ဘီလူးရန္ဟုေခၚၾကရသည္ပင္ အလြန္ေရွးက်ေသာ ေခာတ္မွာ မီးကုိရွာမေတြ႕ခင္ ကမၻာအနံအျပား ရွိေနခဲ့ၾကသူမ်ားသည္ သားစိမ္း ငါးစိမ္းမ်ားကုိ စားခဲ့ၾကသည္ ယင္းကဲ့သုိ႔လူတစ္စုကုိ မာရာယု ႏွိိမ္ႏွင္းေတာ္မူရသည္ ဟူ၍ေသာ မွတ္ယူစဖြယ္ရွိသည္ ထုိေၾကင့္ ၿမိဳ အမ်ဳိးသားႏွင့္ သက္ အမ်ဳိးသမီးတုိ႔ေပါာင္းဖက္ရာမွ ေမြးဖြားလာသူမ်ားသည္ လူ မ်ားသာျဖစ္သည္ ဟူေသာအယူအဆမွာ အေတာ္အတန္ခုိင္လံုၿပီဟုဆုိႏုိင္ပါသည္

ကုိးကားခ်က္ အရွင္ေကသာရ မာရာယုႏွင့္ ေဗဒါရာဇဝင္ရွင္းတန္း ရန္ကုန္ ဒီမုိကေရစီပံုႏွိပ္တုိက္ ၁၃၇၁ ျပာတုိလ စာ ၁၅ ေနာင္ကုိးကားလ်င္ ေကသာရ ေဗးဒါရွင္းတန္းဟုေဖာ္ျပပါမည္ ေကသာရ ေဗဒါရွင္းတန္း စာ ၆ ေအာင္သာဉီး ရခုိင္ရာဇဝင္ ရန္ကုန္ ျမရာတနာ ပံုႏွိပ္တုိက္ ၁၉၅၆ စာ ၂ (ေနာင္ကုိးကားလ်င္ ေအာင္သာဉီး ရခုိင္ရာဇဝင္ဟုေဖာ္ျပထားပါမည္) ဓညဝတီေအာင္ေဇယ် (ေျမာက္ဉီး) ရကၡပူရ ေၾကးမံုက်မ္း စာ-၄၈/၄၉ အေျချပ ျမန္မာႏုိင္ငံေရး သမုိင္း စာ-၁၉၄